27 Kasım 2015 Cuma

PROJE V / Bartın - 1/5000 Sentez & İmar Planı Raporu / Şehir ve Bölge Planlaması



İÇİNDEKİLER
11.     ÜST ÖLÇEKLİ PLAN İLE BELİRLENENLER
1.1.Vizyon
1.2.Amaçlar
1.3.Hedefler
1.4.Sektörel Projeksiyon
22.     1/5000 DOĞAL ÇEVRE SENTEZİ
33.     1/5000 FİZİKSEL ÇEVRE SENTEZİ
44.     TOPOGRAFİK BİRİM ANALİZİ
55.     KADASTRAL BİRİMLEME
66.     DOKU ANALİZİ
77.     SOYUTLAMA
88.     KAYNAKLAR


11.     ÜST ÖLÇEKLİ PLAN İLE BELİRLENENLER
1.1.Vizyon
Sahip olduğu doğal çevreyi koruyup, tüm bu değerleri geleceğe taşıyabilen, turizm sektörü ve tarım destekli sanayi sektörü ile ekonomisi gelişen sürdürülebilir kent Bartın.

1.2.Amaçlar
·       Sahip olduğu doğal çevreyi koruma-kullanma çerçevesinde değerlendirmesi,
·       Turizm sektörüne uygun teşvik ve tanıtımlar ile turizmin yeni ve güçlü bir istihdam kolu oluşturması,
·       Tarıma uygun topraklarının işlenmesi ve bunların işlenebileceği sanayi alanlarının yaratılması
İle bölgede gelişme amaçlanmaktadır.

1.3.Hedefler
·       Küre Dağları ile dağcılık turizminin ve doğa turizminin geliştirilmesi,
·       Karadeniz’e kıyısı olan ve plaj kapsamında olan kıyıların düzenlenip, gerekli fonksiyonlar, tesisler ve donatılar ile turizmde Bartın için cazibe merkezi haline getirilmesi,
·       Çilek, fındık, kestane gibi ürünlerin üretiminin desteklenmesi ve geliştirilmesi,
·       Sanayi fonksiyonları için ayrılmış olan Organize Sanayi Bölgesinde, sanayi faaliyetlerini toplamak ve çevreye olan zararlarını en aza indirmek,
·       Organize hayvancılığın desteklenmesi ve belirlenen yerlerde yapılmasının sağlanması,
·       Üniversite-Belediye işbirliğinin sağlanması ile yeni girişimlerin gerçekleştirilmesi,
hedeflenmektedir.



1.4.Sektörel Projeksiyon
Tablo 1: Sektörel Projeksiyon
Buna göre Bartın İli Merkez İlçesi için 2030 yılına ait kullanılacak olan nüfus projeksiyonunu üstel fonksiyon ile belirlenen 98.304 kişi olarak kabul edilmiştir. alanda yapılan sektörel projeksiyon ile birlikte ise yeni açılan istihdam dallarına ve geliştirilenlere ek olarak ihtiyaç olan kişi sayısı da 3454 kişi olarak belirlenmiştir.
Tüm bunlar değerlendirilirken öncelikle işsizlik oranları ve mevcut nüfusuna bakarak bir değerlendirme yapılmıştır. Mevcut aktif nüfusun 93.609 olduğu bilindiğine ve işsizlik oranının %5’in altına düşmeyeceği bilindiğine göre öngörülen işsiz insan sayısının 4680 kişi olması gerekmektedir fakat mevcutta işsiz insan sayısı 6925 kişi olarak belirtilmiştir.
Aradaki fark olan 2245 kişi açılan istihdam alanları ile doyurulabileceğine göre sektörel projeksiyon ile üretilen 3454 kişiden geriye 1209 kişilik bir açıklık olduğu saptanmaktadır. Bu 1209 kişilik açığı Bartın İli Merkez İlçesi hanehalkı oranı 3.6 ile çarptığımızda ise 4352,4 kişilik bir istihdam göçü olacağı belirlenmiştir. Buna göre alana gelecek olan insanlar ve üstel nüfus projeksiyonu ile birlikte alandaki 2030 yılına ait yeni nüfusun 102.656 kişi olması beklenmektedir.
Ayrıca daha detaylı bilgi 1/50.000 raporunun içerisinde verilmiştir.


22.     1/5000 DOĞAL ÇEVRE SENTEZİ

Şekil 1: Doğal Çevre Sentezi
1/5000 Nazım İmar Planına altlık olarak hazırlanan iki sentezden biri olan doğal çevre sentezi Barın İlçesi Merkezine ait doğal eşiklerin daha iyi belirlenip buna göre plan yapılmasına olanak sağlamak amacıyla yapılmıştır. Buna göre alanda eğim değerleri göz önünde bulundurulmuş ve %25 ve üzeri olarak doğal çevre sentezinde gösterilmiştir. Bu alanlarda yapı yapılırken dikkat edilmelidir.
Ayrıca akarsu koruma kuşakları da dikkate alınmıştır. Burada üç kuşak üzerinden incelenen alanda kısa koruma kuşağında bulunan alanlara dikkat edilmesi gerekmektedir. 300 metre olarak belirlenmiş olan bu alan dahilinde gelişme alanı içerisinde yapı yapılmaması tercihen önemlidir. Bartın Çayının her iki tarafında bulunan ırmak taşkın alanları özellikle dikkat edilmesi gereken yerlerdendir. Bartın’ın geçmişinde büyük bir sel ve çay taşkını yaşadığı göz önünde bulundurulmalı ve buna göre 1/5000 plana geçilmelidir.
Ayrıca alan içerisinde mera alanı varlığı, fundalık ve sulu tarım arazilerinin varlığından bahsetmek gerekmektedir. 1/5000’e altlık oluşturan başka bir eşik unsurları olarak alanda dikkat edilmesi gereken hususlar arasında yer almaktadır.

33.     1/5000 FİZİKSEL VE SOSYO-EKONOMİK ÇEVRE SENTEZİ
Şekil 2: Fiziksel ve Sosyo-Ekonomik Çevre Sentezi
1/5000 Nazım İmar Planına altlık oluşturacak bilgi ve girdileri içeren bir diğer sentez çalışması da fiziksel ve sosyo-ekonomik çevre üzerine yapılmıştır. Bu çalışmada incelenen yapılaşmış çevre kapsamında arazi kullanımı bilgileri, sit alanı, ilköğretim ve lise etki alanları ve bitki örtüsü verilmiştir.

Şekil 3: İlkokul Etki Alanı Gösterimi

İlkokul erişim alanlarının belirlenen 500 metre yarıçaplı erişim alanlarının belirlenip pafta üzerinde gösterilmiş hali Şekil 3’te olduğu gibidir. Mevcut yapılaşmış alana ve gelişme alanlarına ilkokul donatı alanı öngörüsünde bulunulurken dikkat edilecek noktalar erişimin bulunmadığı alanlardır.
                      
Şekil 4: Lise Etki Alanı Gösterimi

Aynı şekilde lise erişim alanları bu sefer 800 metrelik yarıçaplı erişim mesafeleri dikkate alınarak gösterilmiştir. 1/5000 Nazım İmar Planında lise öngörülen alanların belirlenmesinde temel alınacak çalışma olarak dikkate alınacaktır.



44.     TOPOGRAFİK BİRİM ANALİZİ
Alanda gelişme alanlarının sağlıklı bir şekilde ulaşım bağlantıları ve diğer sistemlerinin gelişmesi amacıyla yardımcı olacak üç çalışmadan biri olarak topografik birim analizi yapılmıştır. Vadileri, su toplama ve dağıtma alanlarını ve düz alanların yerlerinin belirlenmeye çalışıldığı bu analiz sonucunda mevcut yerleşimin olduğu alana dair de bilgiler elde edilmiştir.

Şekil 5: Topografik Birimleme
Topografik birim analizi ile gelişme alanlarında yapı adaları çıkarmak, yeşil aksları belirlemek amacıyla kullanılabilecek çalışma olarak yapılmış ve ayrıca kadastral birim ve soyutlama çalışmasının da yardımıyla alana dair kimlik niteliğinde sokak dokuları elde edilmesi amaçlanmaktadır. Bunu yaparken yolların, eğim ve yükselti özelliklerine göre belirlenmiş olan topografik birim analizi önemli bir rol almaktadır.
Topografik birim analizinde kullanılan birimlerin büyüklükleri 0,5 ha ve 2 ha arasında değişmektedir. Alanda düz olarak belirlenen ve 5 metrelik eğrilerin geçmediği alanlarda da topografik birim yapılmaya çalışılmıştır. Bunun nedeni olarak ise kadastral ile yapılan topografik birimlerin büyüklük açısından birlikte değerlendirildiğinde belirli bir paralellik gösterme durumunu kontrol etmek olarak hesaplanmıştır.

55.     KADASTRAL BİRİM ANALİZİ
Alanda bulunan kadastral birimlerin yaklaşık olarak 0,5 ha ile 1,5 ha arasında ölçülendirilip tekrardan çizilmiş ve yine bize 1/5000 Nazım İmar Planı yapımında özellikle gelişme alanı için belirlenen alanlarda 18. Madde kapsamında yardımcı olabilecek bir analiz olarak yapılmıştır. Bunun dışında alanda gelişme alanlarının çoğu tarımsal nitelikteki arsalar olduğu için parçalı veya daha büyük birimlerden oluşmaktadır. Topografik birim analizi ile birlikte değerlendirilecek olan yardımcı bir analiz olarak tamamlanmıştır.

Şekil 6: Kadastral Birimleme
Yapılan kadastral birim analizi ile birlikte Bartın Merkez İlçesinde bazı kadastral birimler birleştirilirken bazıları bölünmüştür.

66.     DOKU ANALİZİ
Bartın İli Merkez İlçesinde merkezi ve tarihi alanda organik dokulara(bkz.: soyutlama çalışması), çeperlere doğru ise grid sistemin yer aldığı yerleşim biçimleri görülmektedir. Kentin iki farklı noktasından alınan birer hektarlık alanlarla birlikte mevcut doku ve doku doyurma işlemi sonucunda ulaşılan iki alan iki farklı şekilde incelenmiştir. Bunun sonucunda alana dair kesitlerle gösterim teknikleri çeşitlendirilerek sonuca ulaşılmıştır.
Sonuç olarak ise doku doyurma yöntemiyle elde edilmeye çalışılan bilgiler dahilinde 1/5000 için öngörü nüfus yoğunluklarına altlık oluşturulmuş olmaktadır. Böylece gelişme alanı için değerlendirilecek olan sektörel projeksiyon ve yapılan üstel yöntemle belirlenmiş olan nüfus projeksiyonu için net bir alan önerisi ve kişi yoğunlukları kent karakterine uygun bir biçimde önerilmiş olacaktır.
Tablo 2: Doku Analizi ve Doku Doyurma
Alana dair yapılan TAKS ve KAKS, nüfus, brüt ve net yoğunluklar gibi özellikleri irdelenmiştir.

Buna göre yapılan doku analizi sonuçlarına göre ortalama TAKS için alan1’de 0,13 içe diğerinde 0,15 değeri bulunmuştur. TAKS’ın 0,13 olduğu 1 hektarlık alanda KAKS 0,35 olarak hesaplanmıştır. Doku doyurma hesaplarıyla ise ayrık nizam sistemine göre TAKS değeri 0,3 iken KAKS değeri 0,82 olarak bulunmuştur.
Aynı şekilde Doku Analizi-2’de yapılan hesaplara göre alanda mevcut ortalama TAKS 0,15 ve ortalama KAKS 0,26 olarak bulunmuştur. Doku doyurmaya göre ve yine ayrık nizam biçiminde yer seçimine dayanarak doyurulmuş alanın TAKS değeri 0,3, KAKS değeri ise 0,5 olarak hesaplanmıştır. Kesitler ile detaylandırılarak gösterimlere eklenmiştirler.

77.     SOYUTLAMA

Şekil 7,8,9: Soyutlama Çalışması
Bartın Merkez İlçesinin kentsel sit alanında kentin kimliğini oluşturan sokak dokusunu anlamak ve yeni oluşturulan yerleşmeler için kimliğini kaybetmemiş ama aynı zamanda da kopyası da olmayan yeni birimler oluşturmak için yapılmıştır. Şekil 7’deki ilk sütun sit alanına ait yapı adalarının gösterildiği ve daha sonra bu yapı adalarının bir anaokulu birimi oluşturacak şekilde rastgele birleştirilmesi ile oluşturulmuş 2. Ve 3. Sütundaki soyutlamalar bulunmaktadır. Daha sonra bu anaokulu birimlerinin de bir araya gelmesiyle tablodaki 4. Ve 5. Sütundaki ilkokul birimleri oluşturulmuştur. En son olarak ise lise birimi olan ilkokul birimlerinin birleşmesiyle oluşan bütün meydana getirilmiştir. Tüm bu sistemin şekil 7’de kapalı olarak soyutlaması bulunurken, şekil 8’de de yapı adası birimleri hali ve aynı işlem süreci çözülmüştür.
Şekil 9’da da sentez sürecinde gelişme alanı olabilecek alan tespitine göre seçilmiş alana bir uyarlaması yapılmıştır. Bu uyarlamada ayrıca topografik birimleme, kadastral birimleme çalışmaları da dikkate alınmış ve mevcut yollara yeni bağlantılarla soyutlama analizine göre yeni birimler çıkarılmıştır. Daha detaylı bir şekilde, donatıları, yol bağlantıları, yeşil aksları ve yoğunlukları bakımından 1/5000 Nazım İmar Planında açıklanacaktır.



88.     KAYNAKLAR

-        2014-2015 Güz Yarıyılı, Proje V, Mehmet Ali Yüzer Grubu, Analiz Çalışmaları
-