26 Kasım 2016 Cumartesi

PROJE VI / Bartın - 1/5000 ve 1/1000 Sentez & Öneri & Tasarım Çalışması / Şehir ve Bölge Planlaması


İÇİNDEKİLER
1. BARTIN HAKKINDA GENEL BİLGİ
2. BARTIN 1/2000 ÖLÇEKLİ SİT VE MESKUN ALANINA İLİŞKİN SENTEZ
3. 1/1000 ÖLÇEKLİ BARTIN KORUMA AMAÇLI İMAR PLANI 
3.1. DONATILAR VE YEŞİL ALANLAR
3.2. ULAŞIM SİSTEMİ
3.3. PLAN NOTLARI
4. 1/1000 ÖLÇEKLİ BARTIN MESKUN ALAN UYGULAMA İMAR PLANI
4.1. DONATILAR VE YEŞİL ALANLAR
4.2. ULAŞIM SİSTEMİ
4.3. PLAN NOTLARI
5. 1/1000 ÖLÇEKLİ BARTIN GELİŞME ALANI UYGULAMA İMAR PLANI
5.1. DOĞAL ÇEVRE ANALİZLERİ
5.2. ULAŞIM SİSTEMİ
5.3. KONUT YERLEŞİMİ
5.4. DONATILAR VE YEŞİL ALANLAR
5.5. OTOPARKLAR
5.6. TİCARET ALANI
5.7. PLAN NOTLARI

1. BARTIN HAKKINDA GENEL BİLGİ

Batı Karadeniz Bölgesinin 41o 53’ kuzey enlemi ile 32o 45’ doğu boylamı arasında yer alan Bartın’ın kuzeyi 59 km’lik bir sahil şeridi ile Karadeniz’e kıyısı var iken doğuda Kastamonu, doğu ve güneyinde Karabük, batısında ise Zonguldak İlleri ile komşu durumdadır.
Bartın Irmağı ve kolları ile derin bir biçimde parçalanarak vadiler oluşturan arazi engebeli bir görünümdedir. Kent merkezine doğru gidildikçe düz alanlar artmaktadır.


Şekil 1:Bartın'ın Türkiye'deki Konumu
Kaynak: http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/Latrans-Turkey_location_Bart%C4%B1n.svg/300px-Latrans-Turkey_location_Bart%C4%B1n.svg.png

2. BARTIN 1/2000 ÖLÇEKLİ SİT VE MESKUN ALANINA İLİŞKİN SENTEZ

Bartın 1/2000 Ölçekli Sentez Çalışmasında alanın imajı ile birlikte sentezi yapılmıştır. Bunun doğrultusunda alanda bölgeler, bağlantılar, sınırlar, nirengi ve odaklar belirlenip alana dair tespitlerde bulunulmuştur.
Bartın’da sit alanında bulunan ve ticaret fonksiyonu görülen tarihi ticaret alanı bulunmaktadır. Bu ticaret alanının batısındaki yol servis yoludur ve yayaların yoğunluğu dikkat çekmektedir. Aynı şekilde batısında 3 odak bulunmaktadır. Birincil odak olarak meydan, ikincil odak Pazar yeri ve üçüncül odak ise park olarak tespit edilmiştir. Alandaki nirengi ise eski Belediye binası olarak tespit edilmiştir. Tarihi ticaret alanını yine ticaret fonksiyonunun çevrelediği görülmektedir. Daha sonra konut alanları başlamaktadır. 
Konut alanlarına geçtikçe kesintisiz yaya yolu ve yeşil alan eksiği olduğu bulunmuştur. Bunun dışında taşıtlar için de yetersiz olduğu dikkat çekmektedir. Tek yönlü taşıt yolları bulunmaktadır. 
Bartın Çayı da belirli görülebilen bir sınır oluştururken alanda ayrıca bir de sit alanı sınırı bulunmaktadır.
Bartın çayının batısındaki köprünün taşıt ve yaya trafiği için yetersiz olduğu tespit edilmiştir. 
Ayrıca Bartın’daki tescilli ve tescilli olmayan binaların özellikle ticaret fonksiyonunun etkin olduğu bölgedeki yapıların üzerlerinde ticari amaçlı reklam ve tabelaların varlığı ve bunun alanın dokusu ve kalitesi açısından problem yarattığı belirlenmiştir. 
Şekil 2: Bartın Sit ve Meskun Alan Sentez Çalışması

3. 1/1000 ÖLÇEKLİ BARTIN KORUMA AMAÇLI İMAR PLANI
Şekil 3:1/5000 Bartın Nazım İmar Planı

Bartın sit alanı 1/5000 ölçekli Bartın Nazım İmar Planı’nda yuvarlak içerisinde gösterilen alanda bulunmaktadır. Yaklaşık 25 ha’lık alan kaplamaktadır. Geleneksel tarihi ticaret alanında grid doku göstermektedir ve ticaret fonksiyonu taşımaktadır.
Şekil 4: Bartın Sit Alanının Tümü

Çalışma alanı olarak ise tüm alanın kuzeyinde kalan bölge seçilmiştir. 

Şekil 5: Bartın Koruma Amaçlı İmar Planı Yapılan Sit Alanı
Bartın Sit Alanından seçilen 11 ha’lık alanda 1/1000 Ölçekli Koruma Amaçlı İmar Planı yapılmıştır. Alanda yapılan uygulama imar planında emsaller eş tutulmuş ve buna göre yapılaşma koşulları getirilmiştir. Ayrıca alandaki donatı eksikliği göz önüne alınarak yeşil alanlar eklenmiştir. Tüm bunlar 3194 Sayılı İmar Kanunu’nun 15. Ve 16. Maddelerine göre düzenlenmiştir.
Şekil 6: 1/1000 Ölçekli Bartın Koruma Amaçlı İmar Planı yapılan sit alanı

3.1. DONATILAR VE YEŞİL ALANLAR


Alanda yapılan koruma amaçlı imar planında, sentez ile belirlenmiş olan yeşil alan eksikliğinin giderilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca etkin ve kesintisiz yaya yolu bağlantıları kurulması ve taşıt trafiğinin bölgeden ve özellikle tarihi ticaret alanından uzaklaştırılması hedeflenmiştir.
Alanda öngörülen yeşil alanlar ve yaya bağlantıları, yaya yolu ve taşıt yolundaki genişletme ve düzenleme kamulaştırma ile sağlanmıştır. 

3.2. ULAŞIM SİSTEMİ



Şekil 7: Sit Alanı Ulaşım Şeması

Yaya yolu ve taşıt yolundaki genişletme ve düzenleme kamulaştırma ile sağlanmıştır. Tarihi ticaret alanı tamamen yayalaştırılmış ve bu alanın batısında kalan yol servis yolu olarak belirtilmiştir. Yaya yolu ve taşıt yolu için hiçbir şekilde tescilli parsellerde kamulaştırma yapılmamıştır.
Yaya yolları, en dar yerde 2 metreyi bulacak şekilde düzenlenmiştir. Buna göre kısıtlayıcı tescilli parseller dahilinde bazı yolların yaya kullanımı açısından etkin olabilmesi için taşıtlarda tek yön kullanımına gidilmiştir.



   

3.3. PLAN NOTLARI

1. Aynı yapı adasındaki yapıların kat adetlerinin farklı olmasının nedeni: emsal tüm parsellerde eşit tutulup 1(bir) alınmış, parselin büyüklüğüne göre kat adedi ve yapı taban oturumları belirlenmiştir.
2. Alanda yeşil alan kamulaştırma ile belirlenen alanlarda sağlanacaktır.
3. Yaya öncelikli taşıt yolu olarak belirlenen “Hükümet Caddesi” araç trafiğine 00:00-07:00 arası açık olacaktır.
4. Yaya öncelikli taşıt yolu olarak belirlenen yolların döşemeleri taşıt yollarının döşemelerinden farklılaşacaktır.
5. Geleneksel tarihi ticaret alanında çarşı karakteri korunacak ve ticaret fonksiyonu sürdürülecektir.
6. Tescilli parsellerde herhangi bir işlem yapılmayacaktır.
7. Yaya yolları 10 cm yüksekliğini geçemez.
8. Yaya yolu ile servis yolu aynı düzlemde olacak şekilde konumlanmıştır.
9. Servis yolu ile taşıt yolunun birleştiği sınırda ayırt edici materyal olarak “kedigözü” kullanılacaktır.
10. Tarihi ticaret alanında önerilen yapılarda ön cephesi dokuda olanınkinden büyük olan yapılar için cephede ayrım gösterilecektir. Cephesinde ayrıma gidecek olan yapılar planda belirtilmiş olup yapılması zorunludur.
11. Tescilli eserlerin ve tarihi ticaret alanında bulunan yapılarda görseli bozan; su depoları, ticari tabelalar ve çeşitli eklentiler yaya konumundan görünmeyecek şekilde düzenlenecektir. 
12. Yeni yapılacak olan yapılar sit alanındaki yapılar ile cephe, boya, kaplama ve kullanılan malzeme bakımından uyumlu olacaktır.
13. Restorasyon çalışmalarında, tescilli eserlerin sahip olduğu geleneksel ve özgün yapı formları korunacaktır. Özgün cumba, pencere ve kapı tipleri ile korunarak yenilenecektir. Bina yapı malzemesi değiştirilemez. 
14. Belirtilmiş olan tescilli yapılarda kat artırımı yapılamaz.
15. İzinsiz ağaç kesilemez. Zorunlu durumlarda kesilen ve tescilli olmayan ağaçlar için yenisini dikmek zorunludur.
NOT: 1/1000 Ölçekli Bartın Sit Alanı Ölçüm Değerleri Tablosu Ekte Verilmiştir.(E.1) (Ekler Raporun Sonunda Yer Almaktadır.)

4. 1/1000 ÖLÇEKLİ BARTIN MEKUN ALAN UYGULAMA İMAR PLANI


Şekil 8:1/5000 Bartın Nazım İmar Planı

1/5000 Bartın Nazım İmar Planı ile belirtilen alanda bulunmaktadır. Yaklaşık olarak 15 ha’lık alana sahiptir. Mevcut durumda sentezde de belirtildiği gibi yeşil alan eksikliği tespit edilmiştir. Ayrıca ulaşım bağlantılarının yetersizliği ve kalitesizliği tespit edilmiştir. Buna göre:
Şekil 9: 1/1000 Ölçekli Bartın Meskun Alan Uygulama İmar Planı

4.1. DONATILAR VE YEŞİL ALANLARI

Alanda yapılan sentez ile belirlenmiş olan yeşil alan eksikliği, 1/1000 Bartın Meskun Alan Uygulama İmar Planında yer ve yöntem olarak belirlenmiştir. 
Alanda 1 adet sağlık tesisi ve 1 adet ilkokul bulunduğu için donatı bakımından incelendiğinde, seçilen alan ve sit alanı için yeterli olduğu saptanmıştır. 
Bunların sonucunda alanda belirlenen ve birçoğu yapı adalarının içinde kalacak şekilde oluşturulmuş yeşil alanlar düzenlenmiştir. Bu düzenlemede etkin rolü kamulaştırma ve 3194 Sayılı İmar Kanununun 15. Maddesinde yer alan Tevhid ve İfraz İşlemleri oynamıştır. 
Yapılan bu düzenlemede kişilerin parsellerinin bir kısmı kamulaştırma bedeli ile belediye tarafından alınırken; bu parsellerin kalan kısımlarında yapılaşma koşulları ile belirlenen konut birimleri öngörülmüştür. Daha sağlıklı bir çevre yaratılmaya çalışılmıştır. 

4.2. ULAŞIM SİSTEMİ




Şekil 10: Seçilen Meskun Alan Ulaşım Şeması
Mevcut ulaşım sistemi incelendiğinde, yaya yollarının kopuk olduğu tespit edilmiştir. Buna göre kesintisiz yaya ulaşım aksları yaratılmaya çalışılmıştır.
Bununla birlikte taşıt yolları genişletilmiş ve bu işlem yaya yolları için de yapılmıştır. Yolların genişletilmesi işleminde tescilli eserlerin parsellerine dokunulmamıştır. Genel tasarım ilkesi olarak ele alınan yaya ulaşımının kesintisiz ve kullanılabilir olması dikkate alınmıştır. 
   
4.3. PLAN NOTLARI

1. Aynı yapı adasındaki yapıların kat adetlerinin farklı olmasının nedeni: emsal tüm parsellerde eşit tutulup 1(bir) alınmış, parselin büyüklüğüne göre kat adedi ve yapı taban oturumları belirlenmiştir.
2. Alanda yeşil alan kamulaştırma ile belirlenen alanlarda sağlanacaktır.
3. Tescilli parsellerde herhangi bir işlem yapılmayacaktır.
4. Yaya yolları 10 cm yüksekliğini geçemez.
5. Tescilli eserlerde görseli bozan; su depoları, ticari tabelalar ve çeşitli eklentiler yaya konumundan görünmeyecek şekilde düzenlenecektir. 
6. Restorasyon çalışmalarında, tescilli eserlerin sahip olduğu geleneksel ve özgün yapı formları korunacaktır. Özgün cumba, pencere ve kapı tipleri ile korunarak yenilenecektir. Bina yapı malzemesi değiştirilemez. 
7. Belirtilmiş olan tescilli yapılarda kat artırımı yapılamaz.
8. İzinsiz ağaç kesilemez. Zorunlu durumlarda kesilen ve tescilli olmayan ağaçlar için yenisini dikmek zorunludur.
9. Yapılacak olan yaya yolları ve parklar için 3194 sayılı İmar Kanunun 15. Maddesi ve kamulaştırma kullanılacaktır.
10. Planda gösterilen yapılar esastır.
11. Park olarak belirtilen yerler; park, dinlenme alanı, çocuk oyun bahçeleri gibi fonksiyonlar içerebilir. 
12. Donatı alanlarında yapılacak olan yapılar verilen çekme mesafeleri içinde çözülecektir. 
NOT: 1/1000 Bartın Meskun Alan Uygulama İmar Planı Ölçüm Tablosu Ekte Verilmiştir.(E.2) (Ekler Raporun Sonunda Yer Almaktadır.)

5. 1/1000 ÖLÇEKLİ BARTIN GELİŞME ALANI UYGULAMA İMAR PLANI


Şekil 11: 1/5000 Bartın Nazım İmar Planı

Şekil 10’da gösterildiği gibi Bartın Nazım İmar Planında orta yoğunluklu gelişme alanı olarak belirlenmiştir. Buna göre orta yoğunluklu gelişme alanı kişi yoğunluğu ise 150-280 kişi/ha net yoğunluğunu ön görülmektedir. Seçilen alan yaklaşık olarak 35 ha’lık bir alana tekabül etmektedir. 


Tablo 1: Alana yerleşecek olan kişilerin hane halkı büyüklükleri ve nüfus hesabı

Yapılan tabloda gösterildiği üzere alana yerleşecek kişi sayısı 3600 kişidir. Bu kişilerin %25’i 1-2 kişilik, %55’i 3-4 kişilik, %15’i 5-6 kişilik ve %5’i de 6dan fazla birey içeren aile büyüklüklerine dahildir. Bu sayılar doğrultusunda her aileye bir adet daire hesaplandığında en az daire sayısı 1058, en fazla ise 1694 daire olarak karşımıza çıkmaktadır. Ortalama daire sayısı ise 1376 olarak kabul edilmiştir. bunun sonucunda ortalama bina taban alanı 150 m2 olarak alındığında toplam inşaat alanı ortalaması 20 ha olarak bulunmuştur. 


Tablo 2: yeşil alan, yol ve donatı hesabı
Tablo 5: kişi başına düşen alanlar
Tablo 6: DOP ve Kamulaştırma ile Alınacak Alan ve Yüzdesi

Daha sonra alanda ulaşım, yeşil alan ve donatı çözümlemeleri 1/5000 Bartın Nazım İmar Planı göz önünde bulundurularak eklenmiştir. Buna göre alanda yapılan doğal çevre analizleri ile belirlenmiş alanlara sağlanmıştır. Sonuç olarak; yolların alanda kapladığı alan 6.6 ha ile tüm alanın %19’unu kapladığı, yeşil alanların 6.3 ha ile %18’ini kapladığı, idari tesis, sağlık tesisi, dini tesis ve ilkokulun toplamda 1.4 ha ile %5’ini kapladığı hesaplanmıştır. Bunun sonucunda konut alanı olarak ayrılan alan 20 ha olarak belirlenmiştir ve bu da alanın %58’ini oluşturmaktadır.
Yukarıda da belirtildiği gibi toplam inşaat alanının 20 ha bulunmasıyla 20 ha’lık konut alanının bulunması KAKS değerinin 1 olacağını ortaya çıkarmaktadır. 

Tabloda da görülebileceği gibi alanda 4 katlı yapılardan 116 adet yapılarak, 5 katlıdan 84 adet ve 6 katlıdan 18 adet yapılarak alana yapılacak toplam inşaat alanına ulaşılmıştır. Toplamda daire sayısı ise 992 adet olarak hesaplanmıştır. Ortalama kat adedi ise 5 olarak bulunmuştur. Buna göre:
Tablo 3: Alanda Yapılan Çalışma ile Belirlenen Kat Adetlerine göre yapı ve daire sayıları
Tablo 4: ortalama TAKS ve KAKS

Yapılan hesaplar dahilinde alanda kişi başı yeşil alan 18 m2 olarak hesaplanmıştır. Bartın ortalamasında kişi başına düşen inşaat alanı 40 m2 iken Bartın Gelişme Alanı Uygulama İmar Planı sonucunda alanda kişi başına düşen inşaat alanı 56 m2 olarak hesaplanmıştır.

18. madde kapsamında yapılan arazi ve arsa düzenlemesi işlemi sonucunda toplamda 35 ha’lık alanda %40’lık alan düzenleme ortaklık payı olarak alınırken geriye kalan %1’lik (3400 m2) kamulaştırma işlemi ile belirlenen donatılar için kullanılmak üzere alınacaktır.

5.1. DOĞAL ÇEVRE ANALİZLERİ


Şekil 12: Bartın Gelişme Alanı Yükselti Analizi

Alanda yapılan yükselti analizine göre: yükseklik 20 ile 120 arasında değişmektedir ve yükseklik doğuya doğru artmaktadır. Alanda su toplama ve su dağıtma alanları mevcuttur. Yeşil alanlar belirlenirken oldukça önemli bir rol oynamışlardır. 

Şekil 13: Bartın Gelişme Alanı Eğim Analizi

Gelişme alanında seçilen bölge için yapılan eğim analizinde eğimin yüzde 0 ile 40 değerleri arasında değiştiği gözlemlenmektedir. Alanda yüzde 0-5 aralığı çoğunlukla su toplama alanlarında görülmektedir. Yüzde 5-26 konut yerleşimi için uygun görülen alan olarak ortaya çıkmıştır. %26 ile 40 arasında ise alanın kuzeydoğusundaki bölge dikkat çekmektedir.

Şekil 14: Bartın Gelişme Alanı Yönlenme Analizi

5.2. ULAŞIM SİSTEMİ


Şekil 15: Eskiz Çalışmaları 1-2


Şekil 16: Eskiz Çalışmaları 3-4

Ulaşım sisteminde belirleyici olarak batı, kuzey ve doğudan geçen mevcut yollar sistemdeki çıkış noktası olarak kabul edilmiştir. Bu yollar 15 metre genişliğe sahip olup alandaki 1. Dereceden bağlantı olarak belirlenmişlerdir.  Daha sonra yapılan çalışma ile omurga belirlenmiştir(Bkz. şekil 16). 



Şekil 17: Eskiz Çalışmaları, Taşıt Yolu 5-6

Yapılan çalışma ile yaya yolları da aynı doğrultuda belirlenmiştir. Gelişme alanının yaya ulaşımına elverişli olması tasarım önceliklerinden biridir. Genellikle yeşil aksların ekseninde yayalar için yürünebilir alanlar yaratılmaya çalışılmıştır.


Şekil 18: Ulaşım Sistemi

5.3. KONUT YERLEŞİMİ

Alanda eğimin fazla olması yerleşim biçimini yakından etkilemiştir. Eğimin azaldığı alanlarda ortak kullanım alanları parsel içinde kat mülkiyeti ile çözümlenmeye çalışılırken, eğimin arttığı yerlerde ise sıra eve benzer bir yerleşim biçimi öngörülmüştür. 

5.4. DONATILAR VE YEŞİL ALANLAR

Alanda 1/5000 ölçekli Bartın Nazım İmar Planından gelen plan kararları ile 1 sağlık tesisi, 1 ilkokul, 1 dini tesis, 1 adet idari tesis için yer ayırılmıştır. Bu alanlar için ayrılan yerler planlı alanlar tip imar yönetmeliği gereğince belirlenmiştir. 
İlkokul 4700 m2lik alana sahiptir. Yer seçimi konusunda eğimin ve ulaşılabilirliğin en uygun olduğu alanlardan biri seçilmiştir. Taşıt yolu ve yaya yollarına mahreci vardır. 
Yeşil alanların belirlenmesinde alandaki su toplamalar etkili olmuştur. Yerleşim için uygun olmayan bu alanların çeşitli afetlerde problemli alanlar haline dönüşmemesi için yeşil bırakılarak alana kazandırılmıştır. Başlıca oluşturulan yaya aksları bu yeşil alanlar dikkate alınarak yayalar için daha kullanılabilir hale getirilmesi amaçlanmıştır. 

Şekil 19: Yeşil Alan Gösterimi

Ayrıca taşıt yollarının iki tarafında bulunan ve 2 metrelik genişliğe sahip peyzaj aksı bırakılmıştır. Buradaki uygulama gelişme alanındaki taşıt yollarının ve yaya yollarının daha güvenli ve görsel açıdan da daha iyi hale gelmesi amaçlanarak öngörülmüştür. 

5.5. OTOPARKLAR

Alanda otopark çözümlemesi eğimin elverdiği yerlerde yol üzerinde otopark alanları ile ve eğimin yoğunlaştığı yerlerde ise yeraltı otoparkı olarak planlanmıştır.

5.6. PLAN NOTLARI

1. Bodrum kat emsale dahil değildir ve bodrum kat iskan edilemez.
2. Özel mülkiyetlerde bahçe duvarı yapılamaz.
3. Binalar verilen yapı yaklaşma sınırının içerisine konumlanacaktır.
4. 7 metrelik yaya öncelikli taşıt yolları, yaya yolları ile aynı düzlemde bulunacaktır ve 1. ve 2. dereceden yollardan döşeme ile farklılaşacaktır. 
5. Kat mülkiyeti uygulanacak olan ve 1 hektarı aşan parsellerde yaya yolları ve ortak kullanım alanları yapılacaktır.
6. Ticaret alanında zemin altı otoparkı çözümlemesi yapılacaktır.
7. Kaldırım yüksekliği 10santimetreyi geçemez.
8. Park, dinlenme alanı, çocuk oyun alanları olarak gösterilen alanlarda; yaya yolları ile sınırlanan alanı 500 metrekareyi geçen alanlarda, günlük ihtiyacı karşılama amaçlı yapılar yapılabilir. Bu yapıların taban alanları 10 metrekareyi geçemez ve yüksekliği 3.50 metre yüksekliğini aşamaz. Konut niteliğinde kullanılamazlar. Her 500 metrekarelik park, dinlenme alanı, çocuk oyun alanları için geçerlidir.
9. Bina girişleri, kaldırım-yaya geçidi arası, yaya yolları engellilerin kullanımına uygun rampa, hissedilebilir yaya döşemeleri ile uygulaması gerçekleştirilecektir. 
10. Ana yaya aksı olarak belirlenen yolların belirtildiği gibi ağaçlandırılması zorunludur.
11. Park ve donatı alanları avan projeye göre yapılacaktır.
12. Servis yollarının taşıt yolları ile kesiştiği alanlarda ayırıcı olarak “kedigözü” materyali kullanılacaktır. 
13. Alandaki kentsel mobilyalar alanın 1/500 tasarım ölçeğinde belirlendiği şekilde ve yerde yapılacaktır. 
14. Otopark çözümü yapılmayan parsellerde ön bahçe ve yan bahçe otopark için kullanılabilir. Fakat kullanılacak olan bu otoparkların üzeri yapay materyalle kaplanamaz ve kapatılamaz. 

Şekil 20: 1/1000 Ölçekli Bartın Gelişme Alanı Uygulama İmar Planı

Şekil 21:1/1000 Ölçekli Bartın Gelişme Alanı Tasarım Paftası

6. KAYNAKLAR

- Delfin GÜNAY, 2014-15 Güz Yarıyılı Proje V, 1/5000 Bartın Nazım İmar Planı, Plan Notları ve Raporu
- Alanda yapılan analizler

27 Kasım 2015 Cuma

PROJE V / Bartın - 1/50000 ve 1/5000 Sentez & Öneri Çalışması Paftaları / Şehir ve Bölge Planlaması


PROJE V / Bartın - 1/5000 Sentez & İmar Planı Raporu / Şehir ve Bölge Planlaması



İÇİNDEKİLER
11.     ÜST ÖLÇEKLİ PLAN İLE BELİRLENENLER
1.1.Vizyon
1.2.Amaçlar
1.3.Hedefler
1.4.Sektörel Projeksiyon
22.     1/5000 DOĞAL ÇEVRE SENTEZİ
33.     1/5000 FİZİKSEL ÇEVRE SENTEZİ
44.     TOPOGRAFİK BİRİM ANALİZİ
55.     KADASTRAL BİRİMLEME
66.     DOKU ANALİZİ
77.     SOYUTLAMA
88.     KAYNAKLAR


11.     ÜST ÖLÇEKLİ PLAN İLE BELİRLENENLER
1.1.Vizyon
Sahip olduğu doğal çevreyi koruyup, tüm bu değerleri geleceğe taşıyabilen, turizm sektörü ve tarım destekli sanayi sektörü ile ekonomisi gelişen sürdürülebilir kent Bartın.

1.2.Amaçlar
·       Sahip olduğu doğal çevreyi koruma-kullanma çerçevesinde değerlendirmesi,
·       Turizm sektörüne uygun teşvik ve tanıtımlar ile turizmin yeni ve güçlü bir istihdam kolu oluşturması,
·       Tarıma uygun topraklarının işlenmesi ve bunların işlenebileceği sanayi alanlarının yaratılması
İle bölgede gelişme amaçlanmaktadır.

1.3.Hedefler
·       Küre Dağları ile dağcılık turizminin ve doğa turizminin geliştirilmesi,
·       Karadeniz’e kıyısı olan ve plaj kapsamında olan kıyıların düzenlenip, gerekli fonksiyonlar, tesisler ve donatılar ile turizmde Bartın için cazibe merkezi haline getirilmesi,
·       Çilek, fındık, kestane gibi ürünlerin üretiminin desteklenmesi ve geliştirilmesi,
·       Sanayi fonksiyonları için ayrılmış olan Organize Sanayi Bölgesinde, sanayi faaliyetlerini toplamak ve çevreye olan zararlarını en aza indirmek,
·       Organize hayvancılığın desteklenmesi ve belirlenen yerlerde yapılmasının sağlanması,
·       Üniversite-Belediye işbirliğinin sağlanması ile yeni girişimlerin gerçekleştirilmesi,
hedeflenmektedir.



1.4.Sektörel Projeksiyon
Tablo 1: Sektörel Projeksiyon
Buna göre Bartın İli Merkez İlçesi için 2030 yılına ait kullanılacak olan nüfus projeksiyonunu üstel fonksiyon ile belirlenen 98.304 kişi olarak kabul edilmiştir. alanda yapılan sektörel projeksiyon ile birlikte ise yeni açılan istihdam dallarına ve geliştirilenlere ek olarak ihtiyaç olan kişi sayısı da 3454 kişi olarak belirlenmiştir.
Tüm bunlar değerlendirilirken öncelikle işsizlik oranları ve mevcut nüfusuna bakarak bir değerlendirme yapılmıştır. Mevcut aktif nüfusun 93.609 olduğu bilindiğine ve işsizlik oranının %5’in altına düşmeyeceği bilindiğine göre öngörülen işsiz insan sayısının 4680 kişi olması gerekmektedir fakat mevcutta işsiz insan sayısı 6925 kişi olarak belirtilmiştir.
Aradaki fark olan 2245 kişi açılan istihdam alanları ile doyurulabileceğine göre sektörel projeksiyon ile üretilen 3454 kişiden geriye 1209 kişilik bir açıklık olduğu saptanmaktadır. Bu 1209 kişilik açığı Bartın İli Merkez İlçesi hanehalkı oranı 3.6 ile çarptığımızda ise 4352,4 kişilik bir istihdam göçü olacağı belirlenmiştir. Buna göre alana gelecek olan insanlar ve üstel nüfus projeksiyonu ile birlikte alandaki 2030 yılına ait yeni nüfusun 102.656 kişi olması beklenmektedir.
Ayrıca daha detaylı bilgi 1/50.000 raporunun içerisinde verilmiştir.


22.     1/5000 DOĞAL ÇEVRE SENTEZİ

Şekil 1: Doğal Çevre Sentezi
1/5000 Nazım İmar Planına altlık olarak hazırlanan iki sentezden biri olan doğal çevre sentezi Barın İlçesi Merkezine ait doğal eşiklerin daha iyi belirlenip buna göre plan yapılmasına olanak sağlamak amacıyla yapılmıştır. Buna göre alanda eğim değerleri göz önünde bulundurulmuş ve %25 ve üzeri olarak doğal çevre sentezinde gösterilmiştir. Bu alanlarda yapı yapılırken dikkat edilmelidir.
Ayrıca akarsu koruma kuşakları da dikkate alınmıştır. Burada üç kuşak üzerinden incelenen alanda kısa koruma kuşağında bulunan alanlara dikkat edilmesi gerekmektedir. 300 metre olarak belirlenmiş olan bu alan dahilinde gelişme alanı içerisinde yapı yapılmaması tercihen önemlidir. Bartın Çayının her iki tarafında bulunan ırmak taşkın alanları özellikle dikkat edilmesi gereken yerlerdendir. Bartın’ın geçmişinde büyük bir sel ve çay taşkını yaşadığı göz önünde bulundurulmalı ve buna göre 1/5000 plana geçilmelidir.
Ayrıca alan içerisinde mera alanı varlığı, fundalık ve sulu tarım arazilerinin varlığından bahsetmek gerekmektedir. 1/5000’e altlık oluşturan başka bir eşik unsurları olarak alanda dikkat edilmesi gereken hususlar arasında yer almaktadır.

33.     1/5000 FİZİKSEL VE SOSYO-EKONOMİK ÇEVRE SENTEZİ
Şekil 2: Fiziksel ve Sosyo-Ekonomik Çevre Sentezi
1/5000 Nazım İmar Planına altlık oluşturacak bilgi ve girdileri içeren bir diğer sentez çalışması da fiziksel ve sosyo-ekonomik çevre üzerine yapılmıştır. Bu çalışmada incelenen yapılaşmış çevre kapsamında arazi kullanımı bilgileri, sit alanı, ilköğretim ve lise etki alanları ve bitki örtüsü verilmiştir.

Şekil 3: İlkokul Etki Alanı Gösterimi

İlkokul erişim alanlarının belirlenen 500 metre yarıçaplı erişim alanlarının belirlenip pafta üzerinde gösterilmiş hali Şekil 3’te olduğu gibidir. Mevcut yapılaşmış alana ve gelişme alanlarına ilkokul donatı alanı öngörüsünde bulunulurken dikkat edilecek noktalar erişimin bulunmadığı alanlardır.
                      
Şekil 4: Lise Etki Alanı Gösterimi

Aynı şekilde lise erişim alanları bu sefer 800 metrelik yarıçaplı erişim mesafeleri dikkate alınarak gösterilmiştir. 1/5000 Nazım İmar Planında lise öngörülen alanların belirlenmesinde temel alınacak çalışma olarak dikkate alınacaktır.



44.     TOPOGRAFİK BİRİM ANALİZİ
Alanda gelişme alanlarının sağlıklı bir şekilde ulaşım bağlantıları ve diğer sistemlerinin gelişmesi amacıyla yardımcı olacak üç çalışmadan biri olarak topografik birim analizi yapılmıştır. Vadileri, su toplama ve dağıtma alanlarını ve düz alanların yerlerinin belirlenmeye çalışıldığı bu analiz sonucunda mevcut yerleşimin olduğu alana dair de bilgiler elde edilmiştir.

Şekil 5: Topografik Birimleme
Topografik birim analizi ile gelişme alanlarında yapı adaları çıkarmak, yeşil aksları belirlemek amacıyla kullanılabilecek çalışma olarak yapılmış ve ayrıca kadastral birim ve soyutlama çalışmasının da yardımıyla alana dair kimlik niteliğinde sokak dokuları elde edilmesi amaçlanmaktadır. Bunu yaparken yolların, eğim ve yükselti özelliklerine göre belirlenmiş olan topografik birim analizi önemli bir rol almaktadır.
Topografik birim analizinde kullanılan birimlerin büyüklükleri 0,5 ha ve 2 ha arasında değişmektedir. Alanda düz olarak belirlenen ve 5 metrelik eğrilerin geçmediği alanlarda da topografik birim yapılmaya çalışılmıştır. Bunun nedeni olarak ise kadastral ile yapılan topografik birimlerin büyüklük açısından birlikte değerlendirildiğinde belirli bir paralellik gösterme durumunu kontrol etmek olarak hesaplanmıştır.

55.     KADASTRAL BİRİM ANALİZİ
Alanda bulunan kadastral birimlerin yaklaşık olarak 0,5 ha ile 1,5 ha arasında ölçülendirilip tekrardan çizilmiş ve yine bize 1/5000 Nazım İmar Planı yapımında özellikle gelişme alanı için belirlenen alanlarda 18. Madde kapsamında yardımcı olabilecek bir analiz olarak yapılmıştır. Bunun dışında alanda gelişme alanlarının çoğu tarımsal nitelikteki arsalar olduğu için parçalı veya daha büyük birimlerden oluşmaktadır. Topografik birim analizi ile birlikte değerlendirilecek olan yardımcı bir analiz olarak tamamlanmıştır.

Şekil 6: Kadastral Birimleme
Yapılan kadastral birim analizi ile birlikte Bartın Merkez İlçesinde bazı kadastral birimler birleştirilirken bazıları bölünmüştür.

66.     DOKU ANALİZİ
Bartın İli Merkez İlçesinde merkezi ve tarihi alanda organik dokulara(bkz.: soyutlama çalışması), çeperlere doğru ise grid sistemin yer aldığı yerleşim biçimleri görülmektedir. Kentin iki farklı noktasından alınan birer hektarlık alanlarla birlikte mevcut doku ve doku doyurma işlemi sonucunda ulaşılan iki alan iki farklı şekilde incelenmiştir. Bunun sonucunda alana dair kesitlerle gösterim teknikleri çeşitlendirilerek sonuca ulaşılmıştır.
Sonuç olarak ise doku doyurma yöntemiyle elde edilmeye çalışılan bilgiler dahilinde 1/5000 için öngörü nüfus yoğunluklarına altlık oluşturulmuş olmaktadır. Böylece gelişme alanı için değerlendirilecek olan sektörel projeksiyon ve yapılan üstel yöntemle belirlenmiş olan nüfus projeksiyonu için net bir alan önerisi ve kişi yoğunlukları kent karakterine uygun bir biçimde önerilmiş olacaktır.
Tablo 2: Doku Analizi ve Doku Doyurma
Alana dair yapılan TAKS ve KAKS, nüfus, brüt ve net yoğunluklar gibi özellikleri irdelenmiştir.

Buna göre yapılan doku analizi sonuçlarına göre ortalama TAKS için alan1’de 0,13 içe diğerinde 0,15 değeri bulunmuştur. TAKS’ın 0,13 olduğu 1 hektarlık alanda KAKS 0,35 olarak hesaplanmıştır. Doku doyurma hesaplarıyla ise ayrık nizam sistemine göre TAKS değeri 0,3 iken KAKS değeri 0,82 olarak bulunmuştur.
Aynı şekilde Doku Analizi-2’de yapılan hesaplara göre alanda mevcut ortalama TAKS 0,15 ve ortalama KAKS 0,26 olarak bulunmuştur. Doku doyurmaya göre ve yine ayrık nizam biçiminde yer seçimine dayanarak doyurulmuş alanın TAKS değeri 0,3, KAKS değeri ise 0,5 olarak hesaplanmıştır. Kesitler ile detaylandırılarak gösterimlere eklenmiştirler.

77.     SOYUTLAMA

Şekil 7,8,9: Soyutlama Çalışması
Bartın Merkez İlçesinin kentsel sit alanında kentin kimliğini oluşturan sokak dokusunu anlamak ve yeni oluşturulan yerleşmeler için kimliğini kaybetmemiş ama aynı zamanda da kopyası da olmayan yeni birimler oluşturmak için yapılmıştır. Şekil 7’deki ilk sütun sit alanına ait yapı adalarının gösterildiği ve daha sonra bu yapı adalarının bir anaokulu birimi oluşturacak şekilde rastgele birleştirilmesi ile oluşturulmuş 2. Ve 3. Sütundaki soyutlamalar bulunmaktadır. Daha sonra bu anaokulu birimlerinin de bir araya gelmesiyle tablodaki 4. Ve 5. Sütundaki ilkokul birimleri oluşturulmuştur. En son olarak ise lise birimi olan ilkokul birimlerinin birleşmesiyle oluşan bütün meydana getirilmiştir. Tüm bu sistemin şekil 7’de kapalı olarak soyutlaması bulunurken, şekil 8’de de yapı adası birimleri hali ve aynı işlem süreci çözülmüştür.
Şekil 9’da da sentez sürecinde gelişme alanı olabilecek alan tespitine göre seçilmiş alana bir uyarlaması yapılmıştır. Bu uyarlamada ayrıca topografik birimleme, kadastral birimleme çalışmaları da dikkate alınmış ve mevcut yollara yeni bağlantılarla soyutlama analizine göre yeni birimler çıkarılmıştır. Daha detaylı bir şekilde, donatıları, yol bağlantıları, yeşil aksları ve yoğunlukları bakımından 1/5000 Nazım İmar Planında açıklanacaktır.



88.     KAYNAKLAR

-        2014-2015 Güz Yarıyılı, Proje V, Mehmet Ali Yüzer Grubu, Analiz Çalışmaları
-